{"id":20026,"date":"2019-01-12T09:26:36","date_gmt":"2019-01-12T13:26:36","guid":{"rendered":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/?p=20026"},"modified":"2019-01-12T09:27:03","modified_gmt":"2019-01-12T13:27:03","slug":"paulo-freire-como-o-legado-do-educador-brasileiro-e-visto-no-exterior","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/2019\/01\/12\/paulo-freire-como-o-legado-do-educador-brasileiro-e-visto-no-exterior\/","title":{"rendered":"Paulo Freire: como o legado do educador brasileiro \u00e9 visto no exterior"},"content":{"rendered":"<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" data-attachment-id=\"20027\" data-permalink=\"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/2019\/01\/12\/paulo-freire-como-o-legado-do-educador-brasileiro-e-visto-no-exterior\/c5400e83-b946-49ce-93ac-b4a278cec840\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/C5400E83-B946-49CE-93AC-B4A278CEC840.jpeg?fit=768%2C432\" data-orig-size=\"768,432\" data-comments-opened=\"0\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"C5400E83-B946-49CE-93AC-B4A278CEC840\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/C5400E83-B946-49CE-93AC-B4A278CEC840.jpeg?fit=300%2C169\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/C5400E83-B946-49CE-93AC-B4A278CEC840.jpeg?fit=600%2C338\" class=\"alignnone size-full wp-image-20027\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/C5400E83-B946-49CE-93AC-B4A278CEC840.jpeg?resize=600%2C338\" alt=\"C5400E83-B946-49CE-93AC-B4A278CEC840\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/C5400E83-B946-49CE-93AC-B4A278CEC840.jpeg?w=768 768w, https:\/\/i0.wp.com\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/C5400E83-B946-49CE-93AC-B4A278CEC840.jpeg?resize=300%2C169 300w, https:\/\/i0.wp.com\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/C5400E83-B946-49CE-93AC-B4A278CEC840.jpeg?resize=533%2C300 533w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>Na BBC &#8211; Tratada pelo governo Bolsonaro como bode expiat\u00f3rio da m\u00e1 qualidade do ensino p\u00fablico brasileiro, a obra do educador Paulo Freire (1921-1997) pode ser controversa. Mas o trabalho do pedagogo e fil\u00f3sofo, nomeado em 2012 patrono da educa\u00e7\u00e3o brasileira e autor de um m\u00e9todo de alfabetiza\u00e7\u00e3o que completou 50 anos em 2013, n\u00e3o deixa de ser bastante relevante nas discuss\u00f5es mundiais sobre pedagogia.<!--more--><\/p>\n<p>Freire \u00e9 estudado em universidades americanas, homenageado com escultura na Su\u00e9cia, nome de centro de estudos na Finl\u00e2ndia e inspira\u00e7\u00e3o para cientistas em Kosovo. De acordo com levantamento do pesquisador Elliott Green, professor da Escola de Economia e Ci\u00eancia Pol\u00edtica de Londres, na Inglaterra, o livro fundamental da obra do educador, &#8216;Pedagogia do Oprimido&#8217;, escrito em 1968, \u00e9 o terceiro mais citado em trabalhos acad\u00eamicos na \u00e1rea de humanidades em todo o mundo.<br \/>\nPara especialistas em educa\u00e7\u00e3o ouvidos pela BBC News Brasil, entretanto, a raiz da controv\u00e9rsia em torno da pedagogia de Paulo Freire n\u00e3o \u00e9 sua aplica\u00e7\u00e3o em si &#8211; mas o uso pol\u00edtico-partid\u00e1rio que foi feito dela, historicamente e, mais do que nunca, nos dias atuais. &#8220;Li a maior parte dos livros dele. Minha tese de doutorado foi amplamente baseada em seus ensinamentos. Tenho aplicado seu m\u00e9todo de v\u00e1rias maneiras em minha carreira profissional, na pr\u00e1tica e na pesquisa&#8221;, afirmou a pedagoga Eeva Anttila, professora da Universidade de Artes de Helsinque, na Finl\u00e2ndia.<\/p>\n<p>&#8220;A maior vantagem de sua metodologia \u00e9 a abordagem anti-opressiva e n\u00e3o autorit\u00e1ria, a pedagogia dial\u00f3gica e respeitosa que ele promoveu. O problema \u00e9 que suas ideias t\u00eam sido usadas para fins pol\u00edticos &#8211; o que, em meu entendimento, nunca foi seu prop\u00f3sito inicial&#8221;, disse a finlandesa.<br \/>\nFreire tornou-se conhecido a partir do in\u00edcio dos anos 1960. Ele desenvolveu um m\u00e9todo de alfabetiza\u00e7\u00e3o de adultos baseado nos contextos e saberes de cada comunidade, respeitando as experi\u00eancias de vida pr\u00f3prias do indiv\u00edduo. Aplicou o modelo pela primeira vez em um grupo de 300 trabalhadores de canaviais em Angicos, no Rio Grande do Norte. De acordo com os registros da \u00e9poca, a alfabetiza\u00e7\u00e3o ocorreu em tempo recorde: 45 dias.<\/p>\n<p>Homenagens pelo mundo<\/p>\n<p>Refer\u00eancia mundial em qualidade do ensino, a Finl\u00e2ndia conta, desde 2007, com um espa\u00e7o dedicado a discutir a obra do educador brasileiro. O Centro Paulo Freire Finl\u00e2ndia fica na cidade de Tampere. &#8220;\u00c9 um hub para os interessados em Paulo Freire e em seu legado para tornar o mundo mais igualit\u00e1rio e justo&#8221;, de acordo com a defini\u00e7\u00e3o da pr\u00f3pria institui\u00e7\u00e3o. Eles publicaram, online, tr\u00eas livros com artigos &#8211; em finland\u00eas &#8211; analisando a obra do brasileiro. O material teve 17 mil downloads.<\/p>\n<figure class=\"media-landscape has-caption full-width\"><span class=\"image-and-copyright-container\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"responsive-image__img js-image-replace\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/ichef.bbci.co.uk\/news\/375\/cpsprodpb\/11C9F\/production\/_105136827_mural.jpg?resize=600%2C338&#038;ssl=1\" alt=\"Mural de Paulo Freire na Faculdade de Educa\u00e7\u00e3o e Humanidades da Universidade do B\u00edo-B\u00edo, no Chile\" width=\"600\" height=\"338\" data-highest-encountered-width=\"375\" \/><span class=\"off-screen\">Direito de imagem<\/span><span class=\"story-image-copyright\">NEFANDISIMO \/CC BY-SA 4.0<\/span><\/span><figcaption class=\"media-caption\"><span class=\"off-screen\">Image caption<\/span><span class=\"media-caption__text\">Um mural retratando o pedagogo pernambucano na Universidade do B\u00edo-B\u00edo, no Chile<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>H\u00e1 centros de estudos semelhantes, todos batizados com o nome do brasileiro, na \u00c1frica do Sul, na \u00c1ustria, na Alemanha, na Holanda, em Portugal, na Inglaterra, nos Estados Unidos e no Canad\u00e1. Na Su\u00e9cia, Freire \u00e9 lembrado em um monumento p\u00fablico. Localizada no sub\u00farbio de Estocolmo, &#8216;Depois do Banho&#8217; \u00e9 uma obra em pedra-sab\u00e3o esculpida entre 1971 e 1976 pela artista Pye Engstr\u00f6m. Sentadas lado a lado, est\u00e3o retratadas sete personalidades com apelo pol\u00edtico, como o poeta chileno Pablo Neruda (1904-1973), a escritora sueca Sara Lidman (1923-2004) e a sex\u00f3loga norueguesa Elise Ottesen-Jensen (1886-1973).<\/p>\n<p>Mas a obra do educador brasileiro est\u00e1 longe de ser unanimidade entre os pa\u00edses que costumam liderar o ranking Pisa (sigla em ingl\u00eas para Programa Internacional de Avalia\u00e7\u00e3o de Estudantes). Em Cingapura, que apareceu na primeira coloca\u00e7\u00e3o na edi\u00e7\u00e3o 2018 da avalia\u00e7\u00e3o trienal realizada pela OCDE (Organiza\u00e7\u00e3o para a Coopera\u00e7\u00e3o e Desenvolvimento Econ\u00f4mico) com escolas conhecidas por adotar um m\u00e9todo linha-dura, a BBC News Brasil procurou a mais importante institui\u00e7\u00e3o de ensino superior do pa\u00eds para saber se algum pesquisador comentaria a obra do brasileiro Paulo Freire.<\/p>\n<p>Professor destacado pela assessoria de comunica\u00e7\u00e3o da Universidade Nacional de Cingapura para atender \u00e0 reportagem, Kelvin Seah disse que &#8220;n\u00e3o era a melhor pessoa para comentar sobre Paulo Freire&#8221;. &#8220;Eu n\u00e3o sou familiarizado com seu m\u00e9todo&#8221;, afirmou.<\/p>\n<figure class=\"media-landscape no-caption full-width\"><span class=\"image-and-copyright-container\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"responsive-image__img js-image-replace\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/ichef.bbci.co.uk\/news\/375\/cpsprodpb\/0247\/production\/_105138500_2.jpg?resize=600%2C338&#038;ssl=1\" alt=\"Retrato de Paulo Freire\" width=\"600\" height=\"338\" data-highest-encountered-width=\"375\" \/><span class=\"off-screen\">Direito de imagem<\/span><span class=\"story-image-copyright\">INSTITUTO PAULO FREIRE<\/span><\/span><\/figure>\n<p>Convidado a comentar sobre qual seria o m\u00e9todo mais adequado ao contexto brasileiro, o especialista recomendou que os gestores analisassem caso a caso. &#8220;O m\u00e9todo mais apropriado para os alunos em uma escola depende do perfil dos alunos da escola, do treinamento pr\u00e9vio recebido pelos professores, bem como dos recursos de instru\u00e7\u00e3o e financeiros dispon\u00edveis para a escola.&#8221;<\/p>\n<h2 class=\"story-body__crosshead\">Pedagogia do di\u00e1logo nos Estados Unidos<\/h2>\n<p>Em artigo acad\u00eamico analisando o legado de Paulo Freire pelo mundo, o professor de filosofia da educa\u00e7\u00e3o da Universidade da Calif\u00f3rnia, nos Estados Unidos, Ronald David Glass aponta que o m\u00e9rito de Paulo Freire est\u00e1 no m\u00e9todo que valoriza a &#8220;consci\u00eancia cr\u00edtica, transformadora e diferencial, que emerge da educa\u00e7\u00e3o como uma pr\u00e1tica de liberdade&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Paulo Freire viveu sua vida no espa\u00e7o desta consci\u00eancia; \u00e9 por isso que inspirou e energizou pessoas no mundo inteiro, e \u00e9 por isso que seu legado se prolongar\u00e1 muito al\u00e9m de qualquer horizonte que possamos enxergar agora&#8221;, escreveu o professor. &#8220;Freire sempre estava buscando se tornar mais humano, tornar poss\u00edvel que outros fossem mais humanos e, se acolhermos esta busca com tanto amor e determina\u00e7\u00e3o quanto ele, ent\u00e3o uma maior medida de justi\u00e7a e democracia estar\u00e1 ao alcance.&#8221;<\/p>\n<p>Professor da Faculdade de Educa\u00e7\u00e3o da Universidade Crist\u00e3 do Texas, Douglas J. Simpson causou certa pol\u00eamica no meio acad\u00eamico ao publicar, anos atr\u00e1s, um artigo intitulado &#8216;\u00c9 Hora de Engavetar Paulo Freire?&#8217;. &#8220;Na verdade, n\u00e3o acho que suas ideias devam ser arquivadas&#8221;, esclareceu ele \u00e0 BBC News Brasil. &#8220;Meu texto foi pensado para atrair a aten\u00e7\u00e3o daqueles que acham que sempre estamos recorrendo a Freire. Pessoalmente, acho importante descobrir de novo ou pela primeira vez por que precisamos combinar uma forte paix\u00e3o reflexiva &#8216;freireana&#8217;, de respeito e amor, a pessoas carentes de justi\u00e7a pessoal.&#8221;<\/p>\n<figure class=\"media-landscape no-caption full-width\"><span class=\"image-and-copyright-container\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"responsive-image__img js-image-replace\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/ichef.bbci.co.uk\/news\/375\/cpsprodpb\/2957\/production\/_105138501_3.png?resize=521%2C406&#038;ssl=1\" alt=\"Retrato de Paulo Freire\" width=\"521\" height=\"406\" data-highest-encountered-width=\"375\" \/><span class=\"off-screen\">Direito de imagem<\/span><span class=\"story-image-copyright\">INSTITUTO PAULO FREIRE<\/span><\/span><\/figure>\n<p>Simpson afirma que a pedagogia baseada no di\u00e1logo \u00e9 fundamental &#8220;para que a educa\u00e7\u00e3o e a democracia prosperem, ou pelo menos sobrevivam&#8221;. Ele culpa justamente a falta de di\u00e1logo pelo fato de as sociedades &#8211; e as escolas &#8211; estarem fortemente polarizadas politicamente. &#8220;N\u00e3o temos sido efetivamente ensinados a praticar o di\u00e1logo nas escolas, muito menos nos governos.&#8221; Para o professor, Paulo Freire ensinou, acima de tudo, que precisamos aprender &#8220;a ouvir, a entender e a respeitar uns aos outros&#8221; e a &#8220;trabalhar juntos nos problemas&#8221;.<\/p>\n<p>Considerando o contexto brasileiro, Simpson acredita que n\u00e3o deveria haver uma padroniza\u00e7\u00e3o &#8211; ou seja, que as escolas n\u00e3o deveriam seguir todas o mesmo m\u00e9todo pedag\u00f3gico. &#8220;As escolas precisam de culturas e responsabilidades que se baseiem em uma \u00e9tica profissional, pol\u00edticas e pr\u00e1ticas merit\u00f3rias&#8221;, disse. Para ele, os m\u00e9todos s\u00e3o necess\u00e1rios, &#8220;mas devem ser vistos como revis\u00e1veis, porque as escolas, sociedades, trabalhos e aprendizados s\u00e3o din\u00e2micos&#8221;. &#8220;A padroniza\u00e7\u00e3o nas escolas muitas vezes leva a uma in\u00e9rcia indevida, de mesmice, de regulamenta\u00e7\u00e3o est\u00e9ril&#8221;, complementou.<\/p>\n<p>Nos anos 1970, o pedagogo John L. Elias, ent\u00e3o professor da Universidade de Nova Jersey, escreveu muito a respeito de Paulo Freire. O educador brasileiro foi tema de sua tese de doutorado. Em texto de 1975, Elias apontou &#8220;s\u00e9rios problemas no m\u00e9todo&#8221; do brasileiro.<\/p>\n<p>&#8220;A teoria da aprendizagem de Freire est\u00e1 subordinada a prop\u00f3sitos pol\u00edticos e sociais. Tal teoria se abre para acusa\u00e7\u00f5es de doutrina\u00e7\u00e3o e manipula\u00e7\u00e3o&#8221;, afirmou ele. &#8220;A teoria de Freire da aprendizagem \u00e9 doutrin\u00e1ria e manipuladora?&#8221;, provocou.<\/p>\n<figure class=\"media-landscape has-caption full-width\"><span class=\"image-and-copyright-container\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"responsive-image__img js-image-replace\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/ichef.bbci.co.uk\/news\/375\/cpsprodpb\/7777\/production\/_105138503_1.jpg?resize=600%2C338&#038;ssl=1\" alt=\"A escultura &quot;after Bath&quot;, em Estocolmo\" width=\"600\" height=\"338\" data-highest-encountered-width=\"375\" \/><span class=\"off-screen\">Direito de imagem<\/span><span class=\"story-image-copyright\">BERGNT OBERGER\/ CC BY-SA 3.0\/ PAULO FREIRE FINLAND<\/span><\/span><figcaption class=\"media-caption\"><span class=\"off-screen\">Image caption<\/span><span class=\"media-caption__text\">Paulo Freire \u00e9 a segunda figura, da esq. para a dir., nesta escultura de 1976 de Nye Engstr\u00f6m. A obra fica em Estocolmo, na Su\u00e9cia<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Elias apontou que o educador brasileiro via &#8220;os sistemas educacionais do Terceiro Mundo como o principal meio que as elites opressoras usam para dominar as massas&#8221;. &#8220;Conhecimento e aprendizado s\u00e3o pol\u00edticos para Freire, porque eles s\u00e3o o poder para aqueles que os geram, como s\u00e3o para aqueles que os usam&#8221;, argumentou.<\/p>\n<p>Professora de Educa\u00e7\u00e3o Internacional e Comparada na Faculdade dos Professores da Universidade Columbia, nos Estados Unidos, Regina Cortina j\u00e1 abordou a metodologia de Paulo Freire em diversos estudos sobre educa\u00e7\u00e3o na Am\u00e9rica Latina, mas disse \u00e0 BBC News Brasil que n\u00e3o se sentia &#8220;confort\u00e1vel&#8221; em comentar o tema no momento &#8220;por causa das mudan\u00e7as administrativas no Brasil&#8221;. Cortina afirmou, por meio da assessoria de imprensa da universidade, que n\u00e3o \u00e9 poss\u00edvel vislumbrar com clareza &#8220;como as coisas v\u00e3o seguir nas escolas brasileiras&#8221;.<\/p>\n<figure class=\"media-portrait has-caption body-narrow-width\"><span class=\"image-and-copyright-container\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"responsive-image__img js-image-replace\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/ichef.bbci.co.uk\/news\/375\/cpsprodpb\/C597\/production\/_105138505_pedag.png?resize=417%2C485&#038;ssl=1\" alt=\"REPRODU\u00c7AO DA CAPA DO LIVRO PEDAGOGIA DO OPRIMIDO, DA EDITORA PAZ E TERRA\" width=\"417\" height=\"485\" data-highest-encountered-width=\"375\" \/><span class=\"off-screen\">Direito de imagem<\/span><span class=\"story-image-copyright\">EDITORA PAZ E TERRA\/ REPRODUCAO<\/span><\/span><figcaption class=\"media-caption\"><span class=\"off-screen\">Image caption<\/span><span class=\"media-caption__text\">Principal obra de Freire, &#8220;Pedagogia do Oprimido&#8221; foi escrito em 1968, mas s\u00f3 foi publicado no Brasil anos depois, em 1974<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<h2 class=\"story-body__crosshead\">Quais as ideias de Freire?<\/h2>\n<p>Para Freire, o ensino ocorre a partir do di\u00e1logo entre professor e aluno, desenvolvendo assim capacidade cr\u00edtica e preparando os estudantes para sua emancipa\u00e7\u00e3o social. No jarg\u00e3o do meio, o m\u00e9todo Freire \u00e9 o oposto ao conceito &#8220;banc\u00e1rio&#8221; de educa\u00e7\u00e3o &#8211; aquele no qual o professor &#8220;deposita&#8221; o conhecimento nas mentes dos alunos. Para Freire, a educa\u00e7\u00e3o \u00e9 constru\u00edda em conjunto.<\/p>\n<p>O m\u00e9todo Paulo Freire chegou a ser adotado pelo governo de Jo\u00e3o Goulart (1919-1976) em esfor\u00e7os para alfabetiza\u00e7\u00e3o de adultos. Com a ditadura militar, entretanto, o educador passou a ser perseguido, chegou a ser preso por 70 dias e viveu no ex\u00edlio na Bol\u00edvia e no Chile. Ap\u00f3s a publica\u00e7\u00e3o da &#8216;Pedagogia do Oprimido&#8217;, em 1968, Freire foi convidado para ser professor visitante na Universidade Harvard, nos Estados Unidos.<\/p>\n<p>Reconhecido desde 2012 como o Patrono da Educa\u00e7\u00e3o Brasileira, Paulo Freire \u00e9 considerado o brasileiro mais vezes laureado com t\u00edtulos de doutor honoris causa pelo mundo. No total, ele recebeu homenagens em pelo menos 35 universidades, entre brasileiras e estrangeiras, como a Universidade de Genebra, a Universidade de Bolonha, a Universidade de Estocolmo, a Universidade de Massachusetts, a Universidade de Illinois e a Universidade de Lisboa. Em 1986, Freire recebeu o Pr\u00eamio Educa\u00e7\u00e3o para a Paz, concedido pela Unesco, a Organiza\u00e7\u00e3o das Na\u00e7\u00f5es Unidas para a Educa\u00e7\u00e3o, Ci\u00eancias e Cultura.<\/p>\n<figure class=\"media-landscape has-caption full-width\"><span class=\"image-and-copyright-container\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"responsive-image__img js-image-replace\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/ichef.bbci.co.uk\/news\/375\/cpsprodpb\/ECA7\/production\/_105138506_001.jpg?resize=600%2C441&#038;ssl=1\" alt=\"Paulo Freire\" width=\"600\" height=\"441\" data-highest-encountered-width=\"375\" \/><span class=\"off-screen\">Direito de imagem<\/span><span class=\"story-image-copyright\">ARQUIVO NACIONAL\/ DOMINIO PUBLICO<\/span><\/span><figcaption class=\"media-caption\"><span class=\"off-screen\">Image caption<\/span><span class=\"media-caption__text\">Paulo Freire em retrato de 1963<\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>H\u00e1 institui\u00e7\u00f5es de ensino que seguem o m\u00e9todo Paulo Freire em diversos pa\u00edses. \u00c9 o caso da Revere High School, escola em Massachusetts que em 2014 foi avaliada como a melhor institui\u00e7\u00e3o p\u00fablica de Ensino M\u00e9dio nos Estados Unidos. Em Kosovo, um grupo de jovens acad\u00eamicos criou um projeto de ci\u00eancia cidad\u00e3 inspirado na pedagogia cr\u00edtica do brasileiro. Os participantes recebem um kit para monitorar as condi\u00e7\u00f5es ambientais e, assim, juntos, pressionar o governo por melhorias na \u00e1rea.<\/p>\n<p>&#8220;Acredito que seria \u00f3timo que a pedagogia em qualquer escola de qualquer pa\u00eds partisse do pensamento de Freire&#8221;, comentou a pedagoga finlandesa Anttila. &#8220;Especialmente no Brasil, dada a atual situa\u00e7\u00e3o pol\u00edtica e a hist\u00f3ria do pa\u00eds.&#8221; Ela diz que um m\u00e9todo de ensino, para funcionar bem, precisa levar em conta as situa\u00e7\u00f5es de vida dos alunos. &#8220;N\u00e3o acredito em pedagogia autorit\u00e1ria. As aulas n\u00e3o precisam ser autorit\u00e1rias. \u00c9 preciso di\u00e1logo, discuss\u00e3o, negocia\u00e7\u00e3o, explora\u00e7\u00e3o. Construir conhecimento para que haja capacidade de expressar ideias e ouvir os outros. Eis a chave para a democracia. E a educa\u00e7\u00e3o democr\u00e1tica \u00e9 a \u00fanica maneira de salvaguardar uma sociedade democr\u00e1tica&#8221;, declarou.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na BBC &#8211; Tratada pelo governo Bolsonaro como bode expiat\u00f3rio da m\u00e1 qualidade do ensino p\u00fablico brasileiro, a obra do educador Paulo Freire (1921-1997) pode ser controversa. Mas o trabalho do pedagogo e fil\u00f3sofo, nomeado em 2012 patrono da educa\u00e7\u00e3o brasileira e autor de um m\u00e9todo de alfabetiza\u00e7\u00e3o que completou 50 anos em 2013, n\u00e3o&#8230;<a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/2019\/01\/12\/paulo-freire-como-o-legado-do-educador-brasileiro-e-visto-no-exterior\/\">Continue a leitura <span class=\"meta-nav\">&raquo;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-20026","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-notas"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7wKYW-5d0","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20026"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20029,"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20026\/revisions\/20029"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/blogdalucianaoliveira.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}